Pygmalion
Pygmalion · xuất bản 1913 · ISBN 9780141439501
George Bernard Shaw — George Bernard Shaw (1856 – 1950) — Ireland (sống ở Anh), viết bằng Tiếng Anh. Đoạt giải Nobel Văn học năm 1925.
“Vì tác phẩm thấm đẫm lý tưởng và tình người, với lối châm biếm kích thích tư duy thường được hòa quyện trong một vẻ đẹp thi ca hiếm có.” — Lời tuyên dương của Ủy ban Nobel
Về tác giả George Bernard Shaw
Nhà viết kịch, nhà phê bình và nhà tranh luận người Ireland — cây bút sắc bén nhất của sân khấu Anh ngữ hiện đại. Ông dùng hài kịch để mổ xẻ định kiến giai tầng, đạo đức giả và bất công xã hội; là người duy nhất vừa đoạt giải Nobel Văn học vừa đoạt giải Oscar (kịch bản chuyển thể chính Pygmalion).
Bối cảnh sáng tác
Shaw viết Pygmalion năm 1912, công diễn năm 1913. Là người say mê ngữ âm học, ông lấy nguyên mẫu từ nhà ngữ âm Henry Sweet. Vở kịch châm biếm nước Anh Edward — nơi giọng nói định đoạt số phận — và trở thành một trong những vở được diễn nhiều nhất của ông; về sau được chuyển thể thành nhạc kịch và phim My Fair Lady.
Tóm tắt nội dung Pygmalion
Trong cơn mưa đêm ở Covent Garden, giáo sư ngữ âm Henry Higgins tình cờ gặp Eliza Doolittle, một cô bán hoa nói giọng bình dân đặc sệt. Ông cá với đại tá Pickering rằng trong sáu tháng sẽ dạy cô nói năng như một quý bà đủ để đánh lừa cả giới thượng lưu. Cuộc thí nghiệm thành công ngoài mong đợi — nhưng khi Eliza đã trở thành một tiểu thư đài các, cô nhận ra mình không còn thuộc về thế giới cũ lẫn thế giới mới, và buộc Higgins phải đối diện với con người mà ông đã nhào nặn.
Phân tích & di sản
Pygmalion lấy huyền thoại nhà điêu khắc yêu bức tượng mình tạc rồi lật ngược nó thành một vở hài kịch xã hội sắc lẻm: giáo sư ngữ âm Henry Higgins cá cược rằng chỉ bằng cách sửa giọng nói, ông có thể biến cô bán hoa Eliza Doolittle thành một “nữ công tước”. Shaw dùng chính tiếng nói làm tấm gương phản chiếu giai tầng — chứng minh rằng ranh giới sang–hèn ở nước Anh phần lớn là chuyện phát âm và cách cư xử được dạy dỗ, chứ không phải bản chất. Nhưng bên dưới tiếng cười là câu hỏi gai góc: khi đã “tạo ra” một con người mới, Higgins có quyền gì với cô? Eliza không phải bức tượng biết ơn; cô đòi được là một con người độc lập. Shaw cố ý từ chối cái kết lãng mạn mà khán giả mong đợi, và viết hẳn một lời bạt tranh luận vì sao Eliza không thể thuộc về Higgins.
Chủ đề: Giai tầng xã hội · Ngôn ngữ & bản sắc · Nữ quyền · Châm biếm xã hội · Sự lột xác
Điểm đánh giá: 3.9/5 từ 50 lượt (Open Library).
Giới phê bình nói gì
Vì tác phẩm thấm đẫm lý tưởng và tình người, với lối châm biếm kích thích tư duy thường được hòa quyện trong một vẻ đẹp thi ca hiếm có.
— Viện Hàn lâm Thụy Điển, Nobel 1925Higgins được gọi là giáo sư ngữ âm học, nhưng thực chất ông là một nghệ sĩ — đó mới là điều thú vị ở ông; và tính cách của ông là một nghiên cứu về khí chất sáng tạo.
— Desmond MacCarthy, Shaw (tuyển phê bình sân khấu)
🎧 Trang này có giọng đọc AI giới thiệu tác phẩm (~3 phút) — bấm “Nghe giới thiệu” trong ứng dụng.
Khám phá thêm sách Nobel Văn học
- Trăm năm cô đơn — Gabriel García Márquez
- Ông già và biển cả — Ernest Hemingway
- Người xa lạ — Albert Camus
- Người yêu dấu — Toni Morrison
- Tàn ngày để lại — Kazuo Ishiguro
- Tên tôi là Đỏ — Orhan Pamuk
- Mù lòa — José Saramago
- Năm tháng — Annie Ernaux
- Xứ tuyết — Kawabata Yasunari
- Ở quán cà phê của tuổi trẻ lạc lối — Patrick Modiano
- Người ăn chay — Han Kang
- Trò chuyện trong quán La Catedral — Mario Vargas Llosa
- Cuốn sổ tay vàng — Doris Lessing
- Câu chuyện dòng sông — Hermann Hesse
- Lời dâng — Rabindranath Tagore
- Giữa hai cung điện — Naguib Mahfouz