Thần linh khát máu

Les dieux ont soif · The Gods Are Athirst · xuất bản 1912 · ISBN 9782070381685

Anatole France — Anatole France (1844 – 1924) — Pháp, viết bằng Tiếng Pháp. Đoạt giải Nobel Văn học năm 1921.

“Để ghi nhận những thành tựu văn chương xuất sắc của ông, nổi bật ở sự cao nhã của phong cách, lòng cảm thông sâu sắc với con người, vẻ duyên dáng và một khí chất Pháp đích thực.” — Lời tuyên dương của Ủy ban Nobel

Về tác giả Anatole France

Nhà văn Pháp, con một người bán sách ở Paris, lớn lên giữa những chồng sách cũ và giữ suốt đời giọng văn cổ điển, mỉa mai, nhẹ như không. Ông là một trong những trí thức lên tiếng mạnh nhất bênh vực Dreyfus, về sau ngả hẳn sang cánh tả và ủng hộ phong trào xã hội chủ nghĩa. Sự hoài nghi ôn hoà của ông nhắm vào mọi thứ tin chắc — tôn giáo, cách mạng, tiến bộ — mà không bao giờ chuyển thành cay độc.

Bối cảnh sáng tác

France xuất bản tiểu thuyết năm 1912, sau nhiều năm đọc sử liệu Cách mạng và giữa lúc nền Cộng hoà thứ Ba vẫn tranh cãi gay gắt về di sản 1789. Nhan đề lấy từ câu của Camille Desmoulins — “các vị thần đang khát” — nói về những cuộc hành quyết ngày một nhiều. Bản thân France là người cánh tả, nên cuốn sách không phải lời công kích Cách mạng từ phía bảo hoàng mà là câu hỏi của một người trong cuộc. Nguyên tác tiếng Pháp đã thuộc phạm vi công chúng.

Tóm tắt nội dung Thần linh khát máu

Paris, năm 1793. Évariste Gamelin là một hoạ sĩ trẻ nghèo, hiếu thảo với mẹ, dịu dàng với người yêu, và tin vào Cách mạng bằng tất cả sự trong sáng của mình. Anh được cử làm bồi thẩm của Toà án Cách mạng. Từ đó, mỗi ngày anh ký thêm những bản án tử hình, và mỗi ngày lòng tin của anh lại đòi hỏi thêm máu để tự chứng minh là đúng. Khi Robespierre đổ trong tháng Thermidor, chiếc máy chém quay lại tìm chính những người đã vận hành nó.

Phân tích & di sản

Điều làm cuốn sách khó chịu đến tận hôm nay là Gamelin không hề là kẻ ác. Anh ta liêm khiết, nhường phần bánh của mình cho người đói, và chính vì thế mới nguy hiểm: khi đức hạnh cá nhân được đồng nhất với sự đúng đắn chính trị, mọi hoài nghi đều thành phản bội và mọi bản án đều thành nghĩa vụ. France theo dõi rất tỉnh táo cái dốc ấy — từ chỗ xử người có tội, sang chỗ xử người có thể có tội, rồi tới chỗ số lượng bản án trở thành thước đo lòng trung thành. Đối trọng của Gamelin là ông già Brotteaux, quý tộc phá sản, môn đệ của Lucretius, kẻ chẳng tin vào gì ngoài sự tình cờ của các nguyên tử — và cũng chính là người duy nhất trong sách chịu liều mạng để che giấu một tu sĩ. France đặt hai người ấy cạnh nhau mà không hề bình luận, để lộ ra luận đề cay đắng nhất của mình: lòng tin tuyệt đối giết người, còn sự hoài nghi thì thỉnh thoảng lại cứu được ai đó. Giọng văn vẫn nhẹ, vẫn đầy chi tiết đời thường về giá bánh mì và mốt quần áo, khiến sự khủng khiếp lộ ra không phải bằng gào thét mà bằng cách nó lẫn vào thói quen.

Chủ đề: Cách mạng Pháp · Thời kỳ Khủng bố · Cuồng tín và đức hạnh · Hoài nghi · Nghệ sĩ và quyền lực

Giới phê bình nói gì

🎧 Trang này có giọng đọc AI giới thiệu tác phẩm (~3 phút) — bấm “Nghe giới thiệu” trong ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

Thần linh khát máu kể về điều gì?

Paris, năm 1793. Évariste Gamelin là một hoạ sĩ trẻ nghèo, hiếu thảo với mẹ, dịu dàng với người yêu, và tin vào Cách mạng bằng tất cả sự trong sáng của mình. Anh được cử làm bồi thẩm của Toà án Cách mạng. Từ đó, mỗi ngày anh ký thêm những bản án tử hình, và mỗi ngày lòng tin của anh lại đòi hỏi…

Thần linh khát máu có đáng đọc không?

Điều làm cuốn sách khó chịu đến tận hôm nay là Gamelin không hề là kẻ ác. Anh ta liêm khiết, nhường phần bánh của mình cho người đói, và chính vì thế mới nguy hiểm: khi đức hạnh cá nhân được đồng nhất với sự đúng đắn chính trị, mọi hoài nghi đều thành phản bội và mọi bản án đều thành nghĩa vụ.…

Anatole France đoạt giải Nobel năm nào và vì sao?

Anatole France đoạt giải Nobel Văn học năm 1921, với lời tuyên dương: “Để ghi nhận những thành tựu văn chương xuất sắc của ông, nổi bật ở sự cao nhã của phong cách, lòng cảm thông sâu sắc với con người, vẻ duyên dáng và một khí chất Pháp đích thực.”

Khám phá thêm sách Nobel Văn học